musings

വാഴാലിക്കാവ് ഷൊർണൂർ വരുമ്പോൾ സമയവും സാഹചര്യവും  ഒത്തു വരുമ്പോഴൊക്കെ ചെറിയ ഡ്രൈവുകൾ പതിവാണ്. പ്രകൃതിയുടെ നൈസർഗ്ഗിക സൗന്ദര്യം വഴിഞ്ഞൊഴുകുന്ന ഇടനാടൻ ഗ്രാമ പ്രദേശങ്ങൾ! പുഴയും കുന്നും നെൽവയലുകളും ഒത്തൊരുമിച്ച് പകർന്നു തരുന്ന ശാന്തി അവാച്യമാണ്. ഇത്തവണ വാഴാലിക്കാവായിരുന്നു ലക്ഷ്യം. പാലം കടന്ന് ചെറുതുരുത്തിയിൽ നിന്ന് ഇടത്തോട്ട് പൈങ്കുളത്തേക്കുള്ള റോഡിലൂടെ കുറച്ചു ദൂരം പോയാൽ വാഴാലിക്കാവിലെത്താം.  അമ്മയുടെ കുട്ടിക്കാലത്ത് മാന്നന്നൂരിലെ മുത്തശ്ശൻ്റെ വീട്ടിൽ നിന്ന് പുഴ കടന്ന് പോകാറുണ്ടായിരുന്നത്രെ വാഴാലിക്കാവിലേക്ക്. അതുവരെ നടുവേദന കാലുവേദന എന്നൊക്കെ പറഞ്ഞിരുന്ന അമ്മ കാവിലേക്കെത്താറായപ്പോൾ  ഉഷാറായി. ഗൃഹാതുരത്വത്തേ ക്കാൾ മികച്ച ഉത്തേജക ഔഷധം മറ്റെന്ത്? കാവിലേക്കുള്ള ഇടുങ്ങിയ വഴിയിൽ നിരനിരയായി നിർത്തിയിട്ടിരിക്കുന്ന കാറുകൾ! റീലുകളുടെ പ്രഭാവം തന്നെ! പരിസരത്തിന് ഒട്ടും ഇണങ്ങാത്ത ഒരു ഐസ് ക്രീം വണ്ടി വഴിയിൽ സ്ഥാനം പിടിച്ചിരുന്നു. അച്ഛൻ്റെ സാരഥിയും വലം കൈയുമായ ബാബു കാർനിരയെ വിദഗ്ദമായി മറികടന്ന് കാവിന് മുമ്പിൽ കാറെത്തിച്ചു.  ഒരു കുന്നിൻ്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ കുറച്ചുയരത്തിലാണ് ദേവ...

  ഒരു ചരമവാർത്ത കെട്ടിക്കിടക്കുന്ന ഒരു തടാകം പോലെ, അസ്വസ്ഥതയുടെ പായൽ പിടിച്ചു തുടങ്ങിയിരുന്നു മനസ്സിൽ. വേർതിരിച്ചറിയാനാവാത്ത ദിനരാത്രങ്ങളിലൂടെ കാലം കടന്നു പോയ്ക്കൊണ്ടിരുന്നു. ഒരു ചെറിയ കൈവഴിയിലൂടെ മെല്ലെ ഒഴുകി നീങ്ങുമ്പോൾ ആശ്വാസം, സന്തോഷം, സമാധാനം. ഇത്രയൊക്കെ പറയേണ്ടതുണ്ടോ എന്ന് ചോദിച്ചാൽ 'ഉണ്ട്' എന്ന് ഉത്തരം. പറഞ്ഞു വന്നതിത്ര മാത്രം - മനസ്സിന് കൈവഴികൾ വേണം, പായൽ നീങ്ങി സ്വച്ഛമാകാൻ.  മൂന്ന് മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷമാണ് ഷൊർണൂരിലേക്കുള്ള യാത്ര. നല്ല ട്രാഫിക്കായിരുന്നതിനാലും വളയത്തിന് പിന്നിലായിരുന്നതിനാലും വഴിയോരക്കാഴ്ചകളൊന്നും ആസ്വദിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. വലിയ ഗേറ്റ് കടന്നപ്പോഴാണ് അവൻ്റെ അഭാവം അനുഭവിക്കാൻ തുടങ്ങിയത്. ഉണ്ണിമാമയുടെ ഗേറ്റിന് മുമ്പിലോ മുറ്റത്തെ അരമതിലിനടുത്തോ വടക്കു പുറത്തെ താളിലകൾക്ക് താഴെയോ കണ്ണുകൾ അവനെ തിരഞ്ഞു. കന്നി മാസമാണ്. ഇക്കാലം അനേകം പ്രേയസികൾക്ക് നടുവിൽ ഉന്നത ശീർഷനായി നടന്നിരുന്നവനാണ്. സാധാരണ കാറിൽ നിന്നിറങ്ങുമ്പോൾ തന്നെ കുശലാന്വേഷണവുമായി അരികിലെത്താറുണ്ടായിരുന്നു. ഇന്നിപ്പോൾ അവനില്ല.  "മെസ്സി ഈസ് മിസ്സിംഗ്" എന്ന് അച്ഛൻ ഫോണിലൂടെ പറയാൻ തുടങ്ങിയിട്ട്...

പഠന കാലത്ത് ചരിത്രത്തോടും ഭൂമിശാസ്ത്രത്തോടും തീരെ താത്പര്യമില്ലായിരുന്നു.  'എന്തിനിതൊക്കെ പഠിക്കണം ' എന്നായിരുന്നു അക്കാലത്തെ ചിന്ത. അവയുടെ പ്രാധാന്യം അറിയാൻ ഏറെ കാലമെടുത്തു.  ഇയിടെയായി ഏറ്റവും താത്പര്യം ഈ രണ്ടു വിഷയങ്ങളിലാണ്. മനുഷ്യരാശി നടന്നു നീങ്ങിയ വഴികൾ-ചരിത്രമുറങ്ങുന്ന കോട്ട കൊത്തളങ്ങൾ! നിണമണിഞ്ഞ മൺതരികൾ!  പർവ്വതങ്ങൾ! ഗർത്തങ്ങൾ! സമതലങ്ങൾ! കിണറുകൾ, കുളങ്ങൾ, അരുവികൾ, പുഴകൾ, സമുദ്രങ്ങൾ! ചുറ്റും അലയടിക്കുന്ന മാറ്റങ്ങളുടെ തിരമാലകൾക്കിടയിൽ  പൗരാണികതയുടെ, ആത്മീയതയുടെ ചെറുദ്വീപുകൾ പോലെ ദേവാലയങ്ങൾ! മഹാക്ഷേത്രങ്ങൾ! വിവിധങ്ങളായ ആചാരാനുഷ്ഠാനങ്ങൾ! എല്ലാം കാണണം, അറിയണം എന്ന വ്യഗ്രതയാണ് ഈയിടെയായി.  പറശ്ശിനിക്കടവ് മുത്തപ്പൻ ക്ഷേത്രം, (ക്ഷേത്രം എന്നല്ല, മടപ്പുര എന്നാണ് പറയേണ്ടത് ) കാണണമെന്ന മോഹമുദിച്ചിട്ട് കുറെ കാലമായിരുന്നു. യാത്ര സാധ്യമായത് ഇപ്പോഴാണ്, കൃത്യമായി പറഞ്ഞാൽ 2024 മെയ് 7ന് . രാവിലെ വന്ദേ ഭാരത് ട്രെയിനിൽ എറണാകുളത്ത് നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു. അച്ഛനും അമ്മയും ചെറിയമ്മമാരും ചെറിയച്ഛൻമാരുമടങ്ങുന്ന തീർത്ഥാടക സംഘം ഷൊർണൂരിൽ നിന്ന് ട്രെയിനിൽ കയറി. പന്ത്രണ്ടരയോടെ ക...

മഴയോർമ്മകൾക്ക് ഇലച്ചാർത്തുകളിൽ നിന്നിറ്റ് വീഴുന്ന വെള്ളത്തുള്ളികളുടെ മനോഹാരിതയാണ്, വശ്യതയാണ്.  മഴക്ക് മാത്രം സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഉറവകളുണ്ട്, അനുഭൂതികളുണ്ട്.  മഴക്ക് മാത്രം മുളപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്ന പുതുനാമ്പുകളുണ്ട്, വികാരങ്ങളുണ്ട്.  മഴയോർമ്മകൾ തുടങ്ങുന്നതെവിടെയാണ്? കുഞ്ഞു വർണ്ണക്കുട നിവർത്തി പിടിച്ച് വെളളക്കുഴികളിൽ ചവിട്ടിത്തെറിപ്പിച്ച് കുടയ്ക്ക് പുറത്തേക്ക് കൈനീട്ടി മഴയെ കൈക്കുമ്പിളിലാക്കി നടന്നകന്ന ബാല്യത്തിലാണോ?അതോ  മുറ്റത്തെ കെട്ടിക്കിടക്കുന്ന കലക്ക വെള്ളത്തിലൊഴുക്കുന്ന കടലാസുതോണികളിലോ?. കെട്ടിക്കിടക്കുന്ന വെള്ളത്തിൽ കാറ്റിനൊത്ത് അങ്ങോട്ടുമിങ്ങോട്ടും നീങ്ങി  മുങ്ങിപ്പോകുന്ന അല്ലെങ്കിൽ ചേറിലടിഞ്ഞ് പോകുന്ന കടലാസുവഞ്ചികൾ. ഇപ്പോഴും ഒരു തുണ്ട് കടലാസോ നോട്ടീസോ കിട്ടിയാൽ   കൈകളിൽ അവ കടലാസുവഞ്ചികളായി ഏതോ ഒർമ്മകളിലാടിയുലയുന്നു.  മേൽക്കൂരയിൽ നിന്നൊഴുകി വീഴുന്ന മഴ വെള്ളം സ്യഷ്ടിക്കുന്ന നീർക്കുമിളകളെ കൗതുകത്തോടെ നോക്കി നിന്നിരുന്നു.  നിമിഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ പൊട്ടിപ്പോകുന്ന നീർക്കുമിളകൾ ഉള്ളിലുണ്ടാക്കിയിരുന്ന കുഞ്ഞു നിരാശകൾ...  പൊലി കൂട്ടി വ...

മൂന്നാർ കോട്ടയത്ത് താമസിക്കുമ്പോഴാണ് ആദ്യത്തെ മൂന്നാർ യാത്ര. തൊണ്ണൂറുകളുടെ  രണ്ടാം പകുതിയിലെപ്പോഴോ ആണ്.  ഓഫീസും വീടുമായി രാവിലെ മുതൽ രാത്രി വരെ യന്ത്രം പോലെ നിരന്തരം പണികളിൽ വ്യാപൃതയായിരുന്ന കാലമായിരുന്നു എങ്കിലും കോട്ടയം  ദീപ്തസുന്ദരമായ ഓർമ്മയാണ് എനിക്ക്. എന്റെ ചെറിയ ഓഫീസിൽ ( LICയുടെ കരിയർ ഏജന്റ്സ് ബ്രാഞ്ച് ) എല്ലാവരും ഒരു കുടുംബം പോലെയായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ മോനെ വൈകുന്നേരം ഓഫീസിൽ ഇറക്കിവിടുമ്പോൾ ഞാനെന്തെങ്കിലും തിരക്കിലായാലും അവനോ മറ്റുള്ളവർക്കോ ഒരു പ്രശ്നവുമുണ്ടായിരുന്നില്ല. കാർട്ടൂൺ വരച്ചു കൊടുത്തും തമാശകൾ പറഞ്ഞും സ്ക്കൂൾ വിശേഷങ്ങൾ ചോദിച്ചും എന്റെ സഹപ്രവർത്തകർ അവനെ രസിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഒരിക്കൽ അവന്റെ വാൻ കേടായി എത്താൻ വൈകിയപ്പോൾ ഓഫീസ് സമയം കഴിഞ്ഞിട്ടും ഏറെ നേരം അവനെ കാത്ത് എന്റെ കൂടെ നിന്നതും ഒരുപാട് സ്നേഹത്തോടെ ഓർക്കുന്നു. ഇപ്പോഴും, LIC തന്നെ വിട്ടിട്ട് വർഷങ്ങളായിട്ടും കുറച്ച് നല്ല സൗഹൃദങ്ങളും  അവിടെ നിന്ന് കിട്ടി. ഇടക്ക് ഫോണിലൂടെ തനത് കോട്ടയം രീതിയിൽ, " എന്നാണ്ട് " എന്ന് ചോദിച്ച് തുടങ്ങുന്ന സംഭാഷണങ്ങളിലൂടെ ഊട്ടി ഉറപ്പിക്കപ്പെടുന്ന സൗഹൃദങ്ങൾ. ...

ചുറ്റുവിളക്കിന്റെ പ്രഭയിൽ ആര്യൻ കാവ്. പ്രശാന്ത സുന്ദര വള്ളുവനാടൻ ഗ്രാമഭംഗി... ചുറ്റുമതിലിനോട് ചേർന്ന പടികളിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ  ഗൃഹാതുരത്വത്തിന്റെ മധുരനൊമ്പരം... അമ്മൂമ്മയുടേയും മുത്തശ്ശന്റയും കൂടെ പൂരക്കാലത്ത് മാന്നന്നൂർ ദേശക്കുതിരയെ കാത്തിരുന്നിരുന്നു ഇതു പോലെ.. പായസത്തിന് വേണ്ടി കാത്തിരുന്നപ്പോൾ തെളിഞ്ഞ ആകാശത്ത് കണ്ട നക്ഷത്രങ്ങൾക്ക് അതേ സ്നേഹവാത്സല്യഭാവം..

പുഴ അനവരതം ഒഴുകി... ചെറിയ പാറകൾ കയറിയിറങ്ങി... വലിയ പാറകളിൽ തട്ടിച്ചിതറി ... സമുദ്രത്തിൻ അനന്തതയിലേക്ക് ... പുഴ അനവരതം ഒഴുകി ... ചിലപ്പോൾ കലങ്ങി ദുഃഖാർത്തയായി... ചിലപ്പോൾ മുടിയഴിച്ചുന്മാദിനിയായി... ചിലപ്പോൾ ചെറുഓളങ്ങളാം ശ്വാസത്തോടെ ശാന്തയായി സൗമ്യയായി... തീരത്തെ പൂമരങ്ങൾ ..... പുഷ്പവൃഷ്ടി നടത്തുമ്പോൾ ... അലസമൊരു പുഞ്ചരിയാൽ... അവൾ വശ്യമനോഹരിയായി... കുസൃതിക്കാറ്റിൻ ചുറ്റിക്കളിയിൽ ..... ചിലപ്പോൾ ഗൂഢസ്മിതം പൊഴിച്ച് .... ചിലപ്പോൾ കളകളാ പൊട്ടിച്ചിരിച്ച് .... അവൾ ചപലകന്യകയായി....... തന്നിലേക്കെറിഞ്ഞ കല്ലുകളും മാലിന്യവും അടിത്തട്ടിലെ നിഗൂഢതയിലൊളിപ്പിച്ച് ... വലിച്ചെറിഞ്ഞവരെ തിരിഞ്ഞു നോക്കാതെ ഓളങ്ങൾ  അടക്കിപ്പിടിച്ചവളൊഴുകി.. നിർമമയായി ... പുഴക്ക് ഒഴുകാതെ വയ്യല്ലോ! സമുദ്രമാം സത്യത്തിൽ ലയിക്കാതെ വയ്യല്ലോ! പ്രീത രാജ്

ദശരഥൻ സരയൂതീരത്തെ സമ്പൽ സമൃദ്ധമായ കോസല രാജ്യത്തിൻ്റെ പ്രൗഢവും മനോഹരവുമായ അയോദ്ധ്യ എന്ന  രാജധാനിയിൽ മഹാരഥന്മാരാൽ പരിവൃതനായി  ദശരഥൻ വാണരുളി.  " അമിതഗുണവാനാം നൃപതി ദശരഥ- നമലനയോദ്ധ്യാപതി ധർമ്മാത്മാവീരൻ അമരകുലവരതുല്യനാം സത്യപരാ- ക്രമനംഗജസമൻ കരുണാരത്നാകരൻ കൗസല്യാദേവിയോടും ഭർത്തൃ- ശുശ്രൂഷയ്ക്കേറ്റം കൗശല്യമേറീടും കൈകേയിയും സുമിത്രയും......" അനപത്യദുഃഖത്താൽ  ദശരഥമഹാരാജാവ്  അത്യന്തം ഖിന്നനായി. പും എന്ന നരകത്തിൽ നിന്ന് പിതാവിനെ ത്രാണനം ചെയ്യുന്നവനാണ് പുത്രൻ. പുത്രനില്ലാതെ പരലോകത്ത് നല്ലൊരു ഗതിയുണ്ടാവുക കഷ്ടം.  രാജഗുരുവായ  വസിഷ്ഠമഹർഷിയുടെ നിർദ്ദേശാനുസരണം അശ്വമേധവും   ഋശ്യശൃംഗനാൽ പുത്രകാമേഷ്ടിയാഗവും നിർവഹിച്ചു. യാഗാഗ്നിയിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച ദിവ്യ പായസം കൗസല്യ, കൈകേയി എന്ന പത്നിമാർക്ക് വീതിച്ചു നൽകി. രണ്ടു പേരും അവർക്ക് കിട്ടിയതിൽ നിന്നോരോ പങ്ക് സുമിത്രക്ക് നൽകി.  പായസപ്രഭാവത്താൽ മൂന്നു പത്നിമാരും ഗർഭം ധരിച്ചു. യഥാകാലം നാലു പുത്രന്മാർക്ക് ജന്മം നൽകി.  " ഉച്ചത്തിൽ പഞ്ചഗ്രഹം നിൽക്കുന്ന കാലത്തിങ്കലച്യുതനയോദ്ധ്യയിൽ കൗസല്യാത്മജനായാൻ" " പെറ്റിത...

മഴ ... വല്ലാത്തൊരിന്ദ്രജാലക്കാരൻ ... വന്മരങ്ങളെപ്പോലും  ഉന്മാദിനികളാക്കുന്നവൻ.. അവന്റെ കരുത്തിൽ ചിലപ്പോഴെങ്കിലും.. അടിതെറ്റിപ്പോകാമെന്നറികിലും ..., അവന്റെ താളത്തിൽ .. നനഞ്ഞു കുതിർന്ന്,.. മതിമറന്നങ്ങനെ ആടിയുലയുന്നു..... മഴ... മനസ്സുകളെ ചപലമാക്കുന്നവൻ.. അവന്റെ ഭാവമാറ്റങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് ... ഉന്മാദത്തിലേക്കും വിഷാദത്തിലേക്കും... മാറി മാറിയാടിയുലഞ്ഞ് പാവം മനസ്സുകൾ.. മഴ ... ചപലമാന്ത്രികനെന്നറികിലും... ആ വശ്യസൗന്ദര്യത്തിൽ മതിമറക്കാതെ വയ്യ! അവന്റെ പ്രണയത്തിൽ നനയാതെ വയ്യ! വന്യാസക്തിയിൽ കുതിർന്നലിയാതെ വയ്യ! പ്രീത രാജ്

എത്രയെത്ര ഋതുഭേദങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോകണം ജീവിതം  !!  ആനന്ദത്തിന്റെ വസന്തവും ഉള്ളുരുകും വേവിന്റെ ഗ്രീഷ്മവും  ഗൃഹാതുരത്വത്തിന്റെ ശിശിരവും നിർവികാരതയുടെ ശൈത്യവും  മാറി മാറിയങ്ങനെ..... ഉള്ളിൽ പുകയുന്ന  ഈർഷ്യ അഗ്നിപർവ്വതമായി  പൊട്ടിത്തെറിച്ച്  ....  തിളക്കുന്ന  ലാവയായി പരന്നൊഴുകി ചുറ്റുപാടും ഭസ്മമാക്കാറില്ലേ ?..... കോപം കൊടുങ്കാറ്റായി ആഞ്ഞടിച്ച്  ബന്ധങ്ങൾ പൊട്ടിച്ചെറിയാറില്ലേ? ....  അണപൊട്ടിയൊഴുകുന്ന ദുഃഖം പേമാരിയായും പ്രളയമായും ആർത്തലച്ച് ദുഃഖച്ചുഴികളിലേക്കും നിസ്സഹായതയുടെ നിലയില്ലാക്കയങ്ങളിലേക്കും എടുത്തെറിയാറില്ലേ ?  സാന്ത്വനം കുളുർകാറ്റായും  ചാറ്റൽ മഴയായും തഴുകാറില്ലേ ?  ആനന്ദം പുഷ്പ സുഗന്ധമായും  വർണരാജികളായും മനസ്സിൽ നിറയാറില്ലേ?    പ്രകൃതിയും ജീവിതവും  എത്രമേൽ താദാത്മ്യപ്പെടുന്നു!... ജന്മത്താൽ, പ്രകൃതത്താൽ അത്രമേൽ പ്രകൃതിയോട് ബന്ധനത്തിലാണെങ്കിലും വൃഥാ വെല്ലുവിളിക്കുന്നു, മനുഷ്യൻ ... തോൽപ്പിക്കാമെന്ന് അഹങ്കരിക്കുന്നു!!  അത്  സ്വന്തം തോൽവി  തന്നെയാകുമെന്നോർക്കാതെ!!!!   പ...

എന്റെ കിടപ്പറയുടെ ചുവരിൽ  നിർമ്മമയായി നിസ്സംഗയായി സമയത്തുള്ളികൾ വീഴ്ത്തി  കാലത്തിൻ പ്രതിരൂപമായവൾ ... എൻെറ സ്വപ്നങ്ങൾ തൻ  നിറങ്ങൾ കണ്ടതവൾ തന്നെ  പിന്നവ നിറം മങ്ങി നിരാശ തൻ  കരിമഷി പടർന്നതിനും സാക്ഷിയവൾ എന്റെ വിനിദ്ര രാവുകളിലെ പൊള്ളുന്ന നിശ്വാസങ്ങൾക്കും തലയിണയിൽ പടരുന്ന നനവിനും അവൾ മാത്രം സാക്ഷി ... ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നവളെന്നെ ഇറ്റുവീഴുന്നോരോ തുള്ളിയും കൈക്കുമ്പിളിലെടുക്കുക  രുചിഭേദങ്ങളറിയുക, നിന്നു പോകുന്നതെന്നെന്നാർക്കറിയാം.... പ്രീത രാജ്

ലോഹപ്പക്ഷിയുടെ ഉദരത്തിൽ മുഖാവരണവും മുഖകവചവും അണിഞ്ഞ് പുറത്തെ തിളങ്ങുന്ന ഉച്ചവെയിലിലേക്ക് നോക്കിയിരിക്കുമ്പോൾ വല്ലാത്ത അപരിചത്വം. പൊങ്ങിയുയരുമ്പോൾ താഴെ നോക്കി എത്ര സുന്ദരിയാണ് അറബിക്കടലിന്റെ റാണി എന്ന് ആശ്ചര്യപ്പെട്ടു.  മേഘജാലങ്ങളിൽ ഊളിയിട്ട് ചിതറിപ്പോയ പഞ്ഞിക്കെട്ടുകൾ കണക്കെ അവയെ പിന്തളളി നീലാകാശത്തിലേക്ക് കുതിച്ചപ്പോൾ ഉന്മേഷം തോന്നി. കത്തിക്കാളുന്ന സൂര്യരശ്മികൾ വെള്ളിച്ചിറകിൽ തട്ടിച്ചിതറി. പൊടുന്നനെ,  ഇത്തരം ഒരു ചിറകിൽ അള്ളിപിടിച്ചെങ്കിലും പ്രാകൃത മനുഷ്യർ കൈയടക്കിയ സ്വന്തം മണ്ണിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ച മനുഷ്യരെ ഓർത്തു പോയി. എന്തു ഭീതിയായിരിക്കും, എന്തു വെപ്രാളമായിരിക്കും ആ മനസ്സുകളിൽ ഉണ്ടായിരുന്നിരിക്കുക. ഡിമ്മർ ഉപയോഗിച്ച് ജാലകക്കാഴ്ച ഇരുട്ടാക്കി കണ്ണടച്ചിരുന്നു. ഇടയിൽ ഭക്ഷണം വന്നു. അപ്പോൾ കവചവും ആവരണവുമെക്കെ മാറ്റി എല്ലാവരും തദവസരത്തിൽ ചെയ്യാൻ പറ്റുന്ന ഒരേ ഒരു കാര്യത്തിൽ വ്യാപൃതരായി. . ആകാശത്ത് ഭക്ഷണം കഴിക്കുമ്പോൾ ആക്രമിക്കാൻ പാടില്ല എന്നത് പുതിയ ധർമ്മ യുദ്ധത്തിന്റെ നിബന്ധന ആണോ എന്തോ! കോവിഡിന് മനസ്സിലാവുമായിരിക്കും.    കാബിൻ ക്രൂവിനെ കണ്ടാൽ സഹിക്കി...

പ്രണയം മഴ പോലെയാണ്... സൗമ്യ സുന്ദരമായ ചാറ്റൽ മഴയായി.. അനർഗളമായ ഇടമുറിയാമഴയായി... ആസക്തിയുടെ കോരിച്ചൊരിച്ചിലായി .. തീവ്രമായ ഇടിവെട്ടിപ്പെയ്തായി.. പല രൂപഭാവങ്ങളിൽ ഭൂമിയിലേക്ക് കിനിഞ്ഞിറങ്ങുന്ന മഴ..... മഴയുടെ വന്യവശ്യസൗന്ദര്യം തന്നെ പ്രണയത്തിനും.. പ്രീത രാജ്

  എൽ നിനോ ഫോണിലായാലും നേരിട്ടായാലും "ഹൊ എന്തൊരു ചൂട്!" എന്ന് പറയാതെ സംസാരമില്ല. അകത്ത് ബ്ലൈൻഡുകളെ ഇളക്കി കാറ്റ് എത്തി നോക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും  പുറത്ത് റോഡിലും മൈതാനത്തും വെയിൽ തിളയ്ക്കുന്നത് കാണാം.  ബാൽക്കണി ഗാർഡനിലെ ചെടികൾ ദാഹം ദാഹം എന്ന് തലയാട്ടുന്നു. എൽ നിനോ ഇഫക്ടാണോ ? അതോ പ്ലാൻ്റ്സിന് ഡ്രിങ്ക് കൊടുക്കാൻ കുഞ്ഞി ബോട്ടിലുമായി നടന്നിരുന്ന കുഞ്ഞിപ്പാപ്പുവിനെ കാണാത്ത പരവേശമാണോ?  എന്താണ് ഈ തീരാത്ത ദാഹത്തിന് കാരണം? അവളുള്ളപ്പോൾ നിറയെ പൂക്കളുണ്ടായിരുന്നു. ഇപ്പോൾ എല്ലാം വാടിപ്പോയിരിക്കുന്നു. ഇനിയിപ്പോൾ ആർക്കു വേണ്ടി എന്നായിരിക്കാം !  നവരാത്രിയ്ക്കിനി അധിക നാളില്ലല്ലോ എന്ന ചിന്തയാലാവാം തെച്ചിയിൽ മാത്രം പൂക്കളും മൊട്ടുകളുമുണ്ട്.  പ്രീത രാജ്

കഥാപാത്രങ്ങളാണ് ഒരു പുസ്തകം വായിക്കുമ്പോൾ ആദ്യം മനസ്സിൽ കയറുന്നത്. എസ്. ഹരീഷിൻ്റെ പട്ടുനൂൽപ്പുഴുവിലെ കഥാപാത്രങ്ങളാവട്ടെ പുസ്തകം വായിച്ചു കഴിഞ്ഞും വിഷാദം മുറ്റിയ കണ്ണുകളുമായി മനസ്സിൽ നിന്നിറങ്ങാതെ കുത്തിയിരിക്കുന്നു.  പെട്ടെന്ന് ആരുടെയും കണ്ണിൽ പെടാത്ത കുട്ടിയാണ് പതിമൂന്ന് കാരനായ സാംസ. സാംസ എന്ന പ്രത്യേകതയുള്ള പേരല്ലായിരുന്നെങ്കിൽ അവൻ സ്കൂളിൽ പോലും ആരാലും ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടാതെ പോയേനെ. ലൈബ്രേറിയനായ മാർക്ക് സാറാണ് ലോകസാഹിത്യത്തിലെ പ്രശസ്തനായ കഥാപാത്രത്തിൻ്റെ പേര് അവൻ്റെ അച്ഛൻ വിജയന് പറഞ്ഞു കൊടുത്തത്. സാംസ മണ്ണിൻ്റെ അടരുകൾക്കും വർഷങ്ങൾക്കുമിപ്പുറം നിന്ന് സംസാരിക്കാറുള്ള പതിമൂന്നാം വയസ്സിൽ മരിച്ചു പോയ നടാഷയുടെ പേരും മാർക്ക് സാറിൻ്റെ സംഭാവനയാണ്. കുട്ടിക്കാലം മുതലേ വികൃതിയില്ലാത്ത, ബഹളക്കാരനല്ലാത്ത കുട്ടിയായിരുന്നു സാംസ. ഒറ്റയ്ക്കിരിക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്ന കുട്ടി. ചില ദിവസങ്ങളിൽ സ്കൂളിൽ പോകാതെ ആൾപ്പാർപ്പില്ലാത്ത ഒരു കെട്ടിടത്തിൽ വെറുതെ ഇരിക്കാറുണ്ട് അവൻ. ചുറ്റുമുള്ളവരോട്  സംസാരിക്കുന്നതിലുമധികം അവൻ തൻ്റെ സാങ്കൽപിക ലോകത്തിൽ സംവദിച്ചു. ഒരു പക്ഷെ രണ്ടു തോടുകൾക്കിടയിൽ വേനലിൽ പോല...

ബാലൻ- the boy ഭൂതകാലത്തിൽ നിന്ന് മകനെയും കൊണ്ട് ഓടിയകലുന്ന ഒരമ്മ.  പലയിടങ്ങളിൽ പല വേഷങ്ങളിൽ പല കഥകൾ മെനഞ്ഞ് അവർ ജീവിതം തന്നെ അഭിനയമാക്കുന്നു. ഭൂതകാലം എത്തിപ്പിടിക്കാൻ നോക്കുമ്പോൾ എന്തും ചെയ്ത് വഴുതിമാറുന്നു. അതിനായില്ലെങ്കിൽ എത്തിപ്പിടിക്കാനായുന്ന കയ്യ് തന്നെ  വെട്ടിമാറ്റുന്നു. ഭൂതകാലത്തോട് സന്ധിചെയ്യാൻ അവൾ തരിമ്പും തയ്യാറല്ല. അവൻ തൻ്റെ ഉള്ളിൽ ഉരുവം കൊണ്ടപ്പോൾ മുതൽ തനിക്കും മകനും ഇടയിൽ മറ്റൊരാൾ വേണ്ടെന്ന് തീരുമാനിച്ചവളാണ് അമ്മ.  അവൻ്റെ അച്ഛനെ അവൾ കൊന്നു കുഴിച്ച് മൂടി മുകളിലൊരു വാഴയും വച്ചു.  ജയിലിൽ പിറന്ന് അവിടെ തന്നെ അമ്മയുടെ കൂടെ വളരുന്ന കുഞ്ഞ് അത്യാവശ്യം കള്ളത്തരങ്ങളൊക്കെ വശത്താക്കിയതിൽ അത്‌ഭുതമില്ല. ജയിലിന് പുറത്ത് സ്ഥിരമായി ഒരു പേരുപോലുമില്ലാതെ ഒരിടത്ത് നിന്ന് മറ്റൊരിടത്തേക്ക് പ്രയാണം ചെയ്യുമ്പോഴും അമ്മ മെനയുന്ന കഥകൾ  വേണ്ടപോലെ വേണ്ടയിടത്ത് പറയാൻ അവന് ബുദ്ധിമുട്ടില്ല. എങ്കിലും താനാരാണ് എന്ന് ക്ലാസ്സിൽ പറയേണ്ടി വന്നപ്പോൾ അവൻ പകച്ചു നിൽക്കുന്നു. അവന് നഷ്ടപ്പെടുന്നത് അവൻ്റെ അസ്തിത്വം തന്നെയാണ്. കുറച്ച് കാലത്തെ വേർപാടിന് ശേഷം കൗമാരക്കാരനായി അവൻ വീണ്...

  പവിഴദ്വീപ് ബഹ്‌റൈൻ ഇൻ്റർനാഷണൽ എയർപോർട്ടിന് മുമ്പിൽ ഒന്നര മാസത്തിലധികം  സന്തത സഹചാരിയായിരുന്ന കുഞ്ഞുമോൾക്ക് ഉമ്മ കൊടുത്ത് ബൈ പറഞ്ഞ് തിരിഞ്ഞ് നടക്കുമ്പോൾ കണ്ണുകൾ നനയുന്നുണ്ടായിരുന്നു. വിമാനത്തിലെ ജാലകത്തിലൂടെ പുറത്തേക്ക് നോക്കുമ്പോൾ കത്തുന്ന വെയിൽ  കണ്ണുകളെ എരിച്ചു. ടേക്ക് ഓഫ് കഴിഞ്ഞതും ജാലകങ്ങൾ അടച്ച് കണ്ണടച്ചിരുന്നു.  കഴിഞ്ഞ കുറച്ച് വർഷങ്ങളായി മകനും കുടുംബവും വസിക്കുന്ന ബഹ്‌റൈനിൽ ഇടയ്ക്കിടെ വന്നു പോകുന്നുണ്ട്. പലപ്പോഴായി പല ഋതുക്കളിലൂടെ  ബഹ്‌റൈനെ ഖണ്ഡശ: അറിഞ്ഞു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.  ജൂലായ് ഓഗസ്റ്റ് മാസങ്ങളിലെ കത്തുന്ന  വേനലിലും വേനലിൻ്റെ കാഠിന്യം കുറയുന്ന ഒക്ടോബർ നവംബർ മാസങ്ങളിലും ഡിസംബർ ജനുവരി മാസങ്ങളിലെ കുത്തുന്ന  ശൈത്യകാലത്തും ബഹ്‌റൈനിൽ എത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇത്തവണ ഏപ്രിലിൽ ബഹ്‌റൈനിൽ എത്തിയപ്പോൾ നിറങ്ങളുടെ വസന്തകാലം. വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്ന് വീട്ടിലേക്കുള്ള യാത്രയിൽ വഴിയിലുടനീളം പൂക്കൾ പുഞ്ചിരി തൂകി സ്വീകരിച്ചു. ഈന്തപ്പനകൾ ഓറഞ്ചു കലർന്ന മഞ്ഞ നിറമുള്ള പൂങ്കുലത്തൊങ്ങലുകൾ  അണിഞ്ഞ് നിന്നിരുന്നു. സിംഗപ്പൂരിനും മാലിദ്വീപിനും പിന്നിൽ ഏഷ്യയില...

അരുന്ധതി റോയിയുടെ 'Mother Mary Comes to Me' വായിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കെയാണ് സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ 'എംറ്റി സ്പേസ് ബാഷ്പീകൃതയുടെ ആറാം വിരൽ' വിവാദം കൊഴുക്കുന്നത്. എം.ടി. യുടെ ജീവചരിത്രമോ ബാഷ്പീകൃതയുടെ ആറാം വിരലോ വായിക്കാൻ ഇതുവരെ തോന്നിയിട്ടില്ല. എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ എന്ന മനുഷ്യനെയല്ല, അദ്ദേഹം സൃഷ്ടിച്ച ജീവിതഗന്ധിയായ കഥാപാത്രങ്ങളെയാണ് ഞാൻ എന്നും ഇഷ്ടപ്പെട്ടത്, നെഞ്ചോട് ചേർത്തിട്ടുള്ളത്. പൊളിട്ടിക്കലി കറക്ട് ആയ സംഭാഷണങ്ങൾ മാത്രം പറയുന്ന ആത്മാവില്ലാത്ത കഥാപാത്രങ്ങളല്ല, കുറ്റങ്ങളും കുറവുകളുമുള്ള ഒരു കാലഘട്ടത്തിൻ്റെ പരിഛേദങ്ങളായ ജീവൻ തുടിക്കുന്ന കഥാപാത്രങ്ങൾ.  The God of Small Things അരുന്ധതി അമ്മ മേരി റോയ്ക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നത് " To my mother who loved me enough to let me go" എന്നാണ്. Mrs. Roy ആ വാചകത്തെ മുറുകെ പിടിച്ചിരുന്നത്രെ. പതിനേഴാം വയസ്സിൽ വീടുവിട്ടു പോയ മകളെ കുറിച്ച് തരിമ്പും അന്വേഷിക്കാതെ അവളെ 'സ്നേഹിച്ച' അമ്മ. പക്ഷെ മദർ മേരിയിൽ അരുന്ധതി അത് താൻ അമ്മയ്ക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയ വെറും വാചകമാണ്  എന്ന് തുറന്നു പറയുന്നു. അവർ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ മദർ മേരി എഴുതാ...

ഇത് ധനുമാസക്കാലം പൂത്തും കായ്ചും നിൽക്കുന്ന മാവുകൾ! നിറയെ കായ്കളണിഞ്ഞ് പുളിമരങ്ങൾ! ഇല പൊഴിഞ്ഞ് പച്ചക്കായകൾ തൊങ്ങൽ ചാർത്തിയ പഞ്ഞിമരങ്ങൾ ! നഷ്ടപ്പെടുന്ന ഇലകൾ നോക്കി നെടുവീർപ്പിടുന്ന തേക്കു മരങ്ങൾ! വഴിയോരങ്ങളിൽ പനംനൊങ്കും കരിക്കും കരിമ്പിൻ ജ്യൂസും വിൽപ്പനക്കാർ! നിളയിലെ ശുഷ്കമായിത്തുടങ്ങുന്ന നീർച്ചാലിൽ കരുത്താർജ്ജിക്കുന്ന പുൽത്തുരുത്തുകൾ ! ഓടി നടക്കുന്ന കുറുമ്പൻ കാറ്റിനെ വാരിപ്പുണരാൻ നോക്കുന്ന വൃക്ഷ സുന്ദരികൾ! അവൻ കുതറിയോടുമ്പോൾ അവരുടെ ചേലകളുലയുന്നു. അലങ്കാരങ്ങൾ ഉതിർന്ന് വീഴുന്നു! കാറ്റിനിത്തിരി ഉന്മേഷക്കുറവുണ്ടെങ്കിലും രാവിനത്ര കുളിരില്ലെങ്കിലും ഇത് ധനുമാസക്കാലം! പ്രീത രാജ്

കലാച്ചി കെ.ആർ. മീര ഡി.സി.ബുക്സ് കൊച്ചുമോൾ കുഞ്ഞിപ്പാപ്പുവിന് fairy tales വായിച്ചു കൊടുത്തിരുന്നപ്പോൾ തന്നെയാണ് ' കലാച്ചി ' വായന തുടങ്ങിയത്. ആ വായന എല്ലാ യക്ഷിക്കഥകൾക്കുള്ളിലും മറ്റൊരു പൊരുൾ തേടാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു.   Sleep as a political metaphor in fairy tales എന്ന വിഷയത്തിൽ ഗവേഷണം നടത്തുന്നതിനിടയിൽ കസാഖ്സ്ഥാനിലെ കലാച്ചി എന്ന ഉറക്കരോഗ ബാധിത പ്രദേശത്തെത്തി ജയിലിലായ കാമുകനെ അന്വേഷിച്ച് ഡോ. ഫിദ നടത്തുന്ന യാത്ര ഒരു യക്ഷിക്കഥ പോലെ അവിശ്വസനീയം. കസാഖ്സ്ഥാനിലെ പുൽമേടുകളും തടാകങ്ങളും പാറക്കെട്ടുകളും ബിർച്ച്, പോപ്ളാർ തുടങ്ങിയ മരങ്ങളും ആ കഥക്ക് മനോഹരമായ ഭൂമികയൊരുക്കുന്നു. ഇലകൾ പൊഴിച്ചും മഞ്ഞു പെയ്യിച്ചും കാറ്റായും ഇളവെയിലായും മഴയായും പ്രകൃതി അതിൽ പങ്കു ചേരുന്നു. പോസിഡോൺ എന്ന കുതിരയും കുഞ്ഞി എന്ന കുട്ടിച്ചെന്നായയും അക്കു എന്ന വേട്ടപ്പരുന്തും മറ്റു കഥാപാത്രങ്ങൾക്കൊപ്പം പ്രധാന വേഷങ്ങൾ കയ്യാളുന്നു. കാറ്റിൽ ഓളങ്ങൾ തീർത്ത് നോക്കെത്താ ദൂരത്ത് പരന്നു കിടക്കുന്ന സ്റ്റെപ്പിയും ടെൻ്റിനുള്ളിൽ ചാരിയിരുന്ന് പുഞ്ചിരി പൊഴിക്കുന്ന അസ്ഥികൂടവും മാന്ത്രികതയുടെ കടും നിറങ്ങൾ പകർന്ന് യക്ഷിക്കഥയെ പൂർ...